De vario



De vario is eigenlijk de automatische versnelling van je scooter en zorgt ervoor dat het toerental altijd hetzelfde is. Als dit niet zo is is je vario niet goed afgesteld (later meer).
Als je je carter (dat deel waar de kickstarter op vast zit) openmaakt zie je 2 vario's met een V-snaar eromheen, de voor vario zit links, de achter vario zit rechts met die twee schijven waar de riem tussen zit, en de (slip)koppeling zit in die ijzeren trommel die voor de twee schijven zit. Dit samen heet de transmissie: een voor vario, een achter vario (tezamen de versnellingsbak) en een slipkoppeling (koppeling om weg te rijden) en tandwielen (een stel vaste tandwielen). De vario is eigenlijk de automatische versnelling van je scooter en zorgt ervoor dat het toerental altijd hetzelfde is. Als dit niet zo is is je vario niet goed afgesteld (later meer).
Als je je carter (dat deel waar de kickstarter op vast zit) openmaakt zie je 2 vario's met een V-snaar eromheen, de voor vario zit links, de achter vario zit rechts met die twee schijven waar de riem tussen zit, en de (slip)koppeling zit in die ijzeren trommel die voor de twee schijven zit. Dit samen heet de transmissie: een voor vario, een achter vario (tezamen de versnellingsbak) en een slipkoppeling (koppeling om weg te rijden) en tandwielen (een stel vaste tandwielen).

Met een scoot moet je zelf geen hogere versnelling nemen, hiervoor zorgen de gewichtjes, die duwen eigenlijk de vario naar buiten waardoor de v-snaar in een hogere positie komt te staan en je sneller gaat. Hoe vlug je vario dicht gaat hangt af van het gewicht van de rollers. Als je met zware gewichtjes zit gaat je vario vlugger dicht en heeft je motor de mogelijkheid niet om hoge toeren te beginnen draaien. Wanneer je lichte gewichtjes plaatst zal je vario minder vlug dicht gaan zodat je motor de kans krijgt om toeren beginnen te maken.
Nu denk je als je motor veel toeren maakt dat je ook snel zal optrekken, niet altijd hoor! Dit is afhangkelijk van het toerental waar de beste vermogen-koppel afgegeven wordt. Als je iets afweet van uitlaten zie je dat een expansieuitlaat zijn beste vermogen afgeeft op een hoger toerental dan de standaard uitlaat. Daarom worden er meestal (lichtere) gewichtjes bijgeleverd bij een andere uitlaat.

Langsachter moet de vario opengaan om op een hogere versnelling te komen. In de achtervario zitten er geen gewichtjes. Wanneer je voorvario dichtgaat, opent de achtervario automatisch, maar die moet ook weer dichtgaan als je vertraagt, daarom zit er een drukveer langsachter in je vario.

uitleg 2

De Variateur (Vario) heeft als taak de motor op een constant toerental te laten draaien, dit gebeurt dankzij de rolletjes, die tijdens het optrekken naar buiten rollen, dit is dus als het ware de versnelling van je scooter. Wordt de diameter van de V-snaar bij de vario groter, en bij de koppeling juist kleiner. Ik weet niet of je daar het nut van snapt, maar het is heel simpel: Als je eerst optrekt zitten de rolletjes nog in hun beginpositie, de snaar heeft dan een kleine diameter bij de vario en een grote bij de koppeling. Als nu de motor op toeren komt gaat de V-snaar heel snel om de vario draaien (daar is immers de de diameter heel klein, dus blijft ie daar kort), dus de snaar draait snel. Maar bij de koppeling is de diameter juist groot, hierdoor draait het wiel langzamer, maar dat maakt niet uit omdat je dan toch optrekt. Zo benut je dus het vermogen van je motor het best. Maar de motor blijft op het zelfde aantal toeren draaien, dus moet er wel wat veranderen wil je een hogere snelheid krijgen.

Daarom zijn er rolletjes, die ondervinden bij een bepaald toerental een grote middelpuntvliedende
kracht (=
hetzelfde als een emmer water die je rondslingert
) waardoor ze naar buiten worden gedrukt, dan wordt de vario naar de koelvin voor de carter geschoven. Als dit gebeurt wordt bij de krukas de ruimte voor de V-snaar kleiner, waardoor de V-snaar naar boven gaat. hierdoor wordt de diameter van de V-snaar juist bij de vario groter dan bij de koppeling, en gaat het wiel dus sneller draaien.




Je kunt eigenlijk
niet veel tunen aan je vario, je kan een mooie race vario van polini of malossi kopen, maar dan houdt het wel zo ongeveer op, wel goochelen ze in de racerij wat met ringen achter de vario en van die shit, maar dat raad ik je niet aan tenzij je weet wat je doet. Een race vario zorgt voor een beter verloop (je gaat sneller naar je top en niet in stappen), en je top is hoger. Je top is hoger omdat je bij een standaard vario een kleinere diameter van de V-snaar hebt dan van een race vario, dus bij de race vario draait de V-snaar nog sneller rond. Ook kan je met zo'n race vario wat sneller optrekken, omdat je V-snaar dan dichter op de krukas kan terugvallen.

 

                                                        Race vario


Als je een race (voor)vario i.p.v. een gewone vario zet, zal je harder gaan rijden, ( b.v. Polini/ Malossi/Top Performance) Dit komt omdat de wand schuiner is en soms is de diameter ook groter dan de originele vario. Hierdoor kan de V-snaar sneller omhoog "klimmen". Dat betekent dus dat je sneller een grotere transmissie krijgt, waardoor je scooter sneller optrekt.
In de vario zitten normaal gezien 6 rolletjes/gewichtjes. Deze rollen bepalen alleen je toerental tot je topsnelheid. Vaak krijg je bij een snelle uitlaat een setje rollen erbij. Rollen zorgen er alleen voor wat voor toerental je maakt, als je er 10 gram instopt is het net zoiets als in de auto wegrijden in de 3e versnelling, bij 30 in z'n 4 en bij 50 in z'n 5, hij schakelt op bij lagere toeren.
Te lichte rollen is ook niet goed, je scooter maakt dan ontzettend veel toeren bij het optrekken, terwijl je amper vooruit komt. Ook extra snelle slijtage! Dus: Je kunt beter iets zwaardere rollertjes nemen dat te lichte.

                                                              Voordelen:

1e: Omdat een race vario een grotere diameter heeft en je dus een hogere snelheid kan bereiken (veelal mits vervangen van v-snaar en e.v. vaste schijf)
2e: Omdat je een race vario gemakkelijker kan afstellen doordat er meer verschillende gewichtjes leverbaar zijn en de helling constanter loopt.
3e: Omdat een originele vario te weinig sterkt is om al die bijkomende pk's te verwerken als je je scooter opgedreven hebt





vario rollen

Je gaat je rollen vaak vervangen als je een andere uitlaat hebt, je scooter overtoeren maakt of als je scooter ondertoeren maakt. Als je een nieuwe uitlaat koopt krijg je er vaak een setje variorollen bij, het is dan ook verstandig om deze in je scooter te plaatsen. Als je scooter over of ondertoeren maakt zonder dat je aan je scooter hebt gesleuteld is het mogelijk dat je rollen zijn versleten (het kan natuurlijk ook met je drukveer, trekveren of V-snaar te maken hebben, maar daarover straks meer).

In grote lijnen zal ik even uitleggen wat het effect is van lichtere en zwaardere rollen:
Lichtere rollen - Doordat de rollen lichter zijn zal de krukas sneller moeten draaien om de v-snaar op de top van de vario te krijgen, en de motor zal dus meer toeren draaien voordat hij op top is.
Zwaardere rollen - Doordat deze rollen zwaarder zijn hoeft de krukas minder moeite te doen om de v-snaar op de top te krijgen, en dus minder snel te draaien. De motor zal dus minder toeren draaien.

Met de rollen kun je dus ervoor zorgen dat de motor precies op een bepaald toerental blijft draaien totdat hij aan de top is, als je bijvoorbeeld een setup (cilinder/uitlaat) hebt die het meeste vermogen (kracht) geeft bij 9000 omwentelingen per minuut van de krukas, dan zorg
je dat je scooter bij dat toerental doortrekt tot de top. Als dat hoger ligt dan zal je scooter bij een hoger toerental moeten optrekken en heb je dus lichtere rollen nodig....

Ook een doodpunt kan (gedeeltelijk) weggewerkt worden met nieuwe rollen. Het zou dan namelijk kunnen zijn dat ze versleten zijn, in dit geval kan je het beste gewoon rollen plaatsen met hetzelfde gewicht als je huidige (standaart) rollen.

Het is natuurlijk niet gezegd dat het altijd effect heeft om andere rollen te plaatsen, want het kan ook aan je drukveer liggen of misschien wel aan je trekveren of de V-snaar? Wij kunnen dus ook niet zeggen dat andere rollen altijd helpen bij een doodpunt, dit soort dingen moet je gewoon uitproberen...
 

Rollen afstellen

 

Het is verstandig als je een setje testrolletjes van Polini koopt, dit scheelt je een hoop geld aangezien je vaak veel verschillende gewichten moet uitproberen.
Vervang ze wel door goede als je het gewicht uiteindelijk gevonden hebt.

 

Hoe gaat t in z'n werk?


Haal je carterdeksel eraf (=dat grote metalen deksel waar je kickstarter op zit). Je hoeft je kickstarter er niet af te halen.
Nu zie je je transmissie, aan de linkerkant zie je een tandwiel (=starterrondsel/halfpoelie) met daarachter je vario (zie bijlage foto)
Zet met een watervaste stift een streep op het loopvlak voor de v-snaar (de v-snaar gaat tijdens het rijden op en neer, op topsnelheid staat ie helemaal bovenaan en bij stilstand zoals op de foto)
Zet je carterdeksel erop (=belangrijk! er komen veel krachten op het carter te staan, als je gaat testrijden zonder carterdeksel verzwak je de constructie en loop je grote kans dat je carter doormidden breekt, als dit gebeurt ben je de eerste niet.)
Ga nu een testrit maken en zoek een weg waar je je scooter kan toppen, als je je topsnelheid gehaald hebt haal je je carterdeksel er weer af en kijk je of er nog wat over is van de streep.
Is er wat over van de streep?
Je rolletjes te zwaar, je scooter maakt te weinig toeren en kan daardoor niet genoeg kracht leveren om de topsnelheid en trekkracht te bieden die ie wel kan bieden.
Je moet dus lichtere rolletjes, ga steeds een klein stapje lichter, bijvoorbeeld 0.1 gram lichter dan je huidige rolletjes. Als je niet weet wat voor gewicht je nu hebt kan je bij je dealer vragen of ze t voor je willen wegen, of je koopt een rollenweegsetje.

 

Is er niks over van de streep?


Nu zijn er dus 2 opties:
1: Je rollengewicht is precies goed, dan heb je dus heel erg veel geluk
2: Je rolletjes zijn te licht, je scooter maakt teveel toeren waardoor ie hard optrekt, maar je verliest topsnelheid, als ze veel te licht zijn verlies je ook trekkracht, maar het ergste is dat je cilinder teveel te verduren krijgt doordat ie simpelweg teveel toeren moet maken.
Je moet dus zwaardere rolletjes, ga steeds een klein stapje zwaarder, bijvoorbeeld 0.1 gram zwaarder dan je huidige rolletjes. Als je niet weet wat voor gewicht je nu hebt kan je bij je dealer vragen of ze t voor je willen wegen, of je koopt een rollenweegsetje.

Licht = veel trekkracht, Zwaar = veel top?


Dit is een rond geblaat fabeltje, geloof er niks van want t is echt bullshit
Met te lichte rolletjes lijkt t of ie harder optrekt door de herrie die je scooter maakt, maar in werkelijkheid heb je zelfs minder trekkracht dan als je rolletjes goed afgesteld zijn, t is afhankelijk van hoeveel te licht je rolletjes zijn, hoe lichter, hoe meer vermogen je verliest Topsnelheid verlies je zowiezo door te lichte of te zware rolletjes te nemen. Het ergste is nog dat je je cilinder zo verkracht.
Met te zware rolletjes verlies je ook alleen maar vermogen, je wint er zeker geen top mee.

adres
© Copyright 2003-2009 Scooter-power.nl. All rights reserved.